Spelletjes zijn van alle tijden. Jong en oud – soms binnen dezelfde leeftijdscategorie en andere keren lekker samen – spelen graag een leuk spel. Het helpt tegen verveling. Het stimuleert de fantasie of bepaalde kennis. Het laat een weekend met slecht weer snel en op een leuke manier voorbij gaan. En het kan ook gewoon ontzettend lachen zijn. Het punt is dat je met het juiste gezelschap en met het beste spel een toptijd hebt en samen mooie herinneringen maakt.

Zoeken naar het leukste bordspel

Wie vroeger niet graag spelletjes speelde, kan nu maar beter nog eens kijken wat er allemaal aan nieuwe spellen bijgekomen is. Misschien zat er toen niks bij wat je leuk vond, maar in de afgelopen jaren hebben de spelletjesbedenkers niet stilgezeten en weer van allerhande bordspellen en gezelschapsspellen op de markt gebracht. Een van de opvallendste spellen nu we met Corona te maken hebben, is misschien wel Pandemic, maar deze staat niet boven aan onze top tien lijst.

Onze nummer één: dit is het beste bordspel voor een klein of groter gezelschap

Het leukste spel voor kleine, maar ook grote gezelschappen is 30 Seconds. Je kunt het met minimaal drie en maximaal 24 spelers tegelijk spelen. In de kern draait het erom dat je in teams werkt en dat je via omschrijvingen aan jouw team duidelijk moet zien te maken naar welke vijf woorden je op zoek bent. Dit alles dient binnen 30 seconden te gebeuren. Stripfiguren, bekende Nederlanders, feestdagen, geografische details; alles kan op de kaartjes staan. Dit spel zorgt voor enorm veel lol.

Waarom reviewen wij bordspellen?

En die lol moet ook centraal staan als je een spelletje gaat doen. Natuurlijk kun je ook een Sudoku of andere puzzel erbij pakken en je in je eentje prima vermaken als er niemand anders in de buurt is. Maar ben je met twee of meer mensen in huis? Dan is een gezelschapsspel ook leuk om een uurtje of langer te doen.

Het ligt dan aan het spel dat je kiest hoe lang je er samen mee bezig kunt zijn. Soms doe je meerdere rondjes van hetzelfde spel en kun je revanche nemen, andere keren duurt het spel gewoon van zichzelf al langer.

Waarom kritisch blijven bij spellen?

Een spel bedenken – en dan hebben we het nog niet over hoe groot het gezelschap mag zijn dat mee kan spelen – is al een kunst op zich. Het spelelement moet genoeg te bieden hebben, de uitvoering zit hem vaak in de kleinste details en ook hoe het idee vervolgens in fysieke elementen vorm krijgt, is van doorslaggevende aard om een spel bij het publiek te laten slagen.

Je kunt je vast nog wel een keer herinneren dat je zonder review te lezen een spel kocht en dit na het openen van de doos tegenviel. Je hebt dan meestal toch minimaal twintig euro uitgegeven aan iets dat in de kast eindigt of meteen op Marktplaats terecht komt en je maar niet kwijt lijkt te kunnen raken. Nieuwe spellen bedenken is dus helemaal niet zo simpel als het klinkt. Leuk lijkt het ons wel.

Gezelschapsspellen zijn toch niet meer van deze tijd? Iedereen wil online games spelen

Het klopt dat digitale spellen – de Play Stations, X boxen, et cetera – enorm aan populariteit gewonnen hebben. Opa en oma of de babysit staat nu samen met de kinderen van het gezin voor de televisie om te bowlen met een afstandsbediening in de hand die de bowlingbal moet voorstellen. Voor veel situaties is dit prima, maar het kan natuurlijk nooit de werkelijke ervaring van bowlen vervangen. De schoenen, de geur van de bowlingbaan, de zwaarte van een bowlingbal; dat is emotie.

Bij gezelschapsspellen gaat het minder om de attributen – al moeten deze wel compleet zijn om het spel goed te kunnen spelen – en veel meer om het gezelschap. Speelt iemand tactisch heel slim? Kan iemand wel tegen zijn verlies? Hoeveel humor hebben de mensen waarmee je aan het spelen bent? Het helpt allemaal om een spelletjesavond of -middag tot een succes te maken.

Wat belooft de spelletjesfabrikant meestal?

  • De bedenkers van spellen testen hun idee uit voordat het in productie genomen wordt. Op basis hiervan wordt ook de leeftijd voor het spel bepaald en op de doos aangegeven.
  • Sommige spellenfabrikanten leveren extra materiaal of uitbreidingssets bij een spel. Zo is het bij Yahtzee bijvoorbeeld handig dat je de scorevellen na kunt bestellen.
  • Fabrikanten van spellen brengen soms oude favorieten opnieuw uit, maar kiezen dan voor andere materialen en dat valt bij het spelletjesspelende publiek niet altijd in goede aarde.

Waar op letten bij een bordspel? Criteria bij deze review

We hebben al flink wat criteria aan het begin van deze review genoemd, maar we sommen ze hieronder nog eens op en vullen ze verder aan met wat we belangrijk vinden bij bordspellen of gezelschapsspellen:

  • Doel en duidelijkheid – het spel moet begrijpelijk zijn (het liefst al door het plaatje op de buitenkant van de doos te zien) en in de handleiding moeten de spelregels duidelijk uitgelegd worden. Het mag niet te complex zijn, want anders verlies je een deel van je publiek.
  • Uitrusting – wat zit er allemaal in de doos, is het compleet en hoe vaak kun je met de middelen spelen? Bij sommige spellen kun je met alle attributen telkens weer opnieuw spelen, maar als je iets moet vouwen of ergens iets op moet schrijven, is het materiaal op een gegeven moment op. Kun je dit dan los kopen?
  • Aantal deelnemers – wanneer je regelmatig en met een gevarieerd aantal mensen speelt, wil je hiervoor ook verschillende spellen hebben.
  • Uniciteit – hoe vernieuwend of bijzonder is een spel? Kun je het vaker spelen en dan toch telkens hele andere uitkomsten bij het spel krijgen? Spreekt het tot de verbeelding? Als het een kaartspel is (zoals 30 Seconds), zijn er dan voldoende kaarten om niet te vaak dezelfde kaarten te hoeven spelen of kun je extra kaarten kopen?

Hoe zijn de spellen getest? Onze onderzoeksdata

Alle spellen zijn aangeschaft en alleen de leukste spellen waarmee we ons het meest vermaakt hebben, zijn in deze top tien terecht gekomen. Er zijn ook spellen afgevallen waar we maar moeilijk doorheen kwamen of die veel te lang duurden om binnen een bepaald tijdsbestek uit te kunnen spelen. Incomplete sets zijn ook niet meegenomen en dit kwam helaas best wel eens voor.

De top 10 met beste en leukste gezelschapsspellen of bordspellen

999 Games – 30 Seconds

30 Seconds is met het juiste gezelschap echt een hilarisch spel.

Pluspunten:

  • Vanaf het moment dat je kinderen kunnen lezen, kunnen ze dit spel meedoen met de volwassenen.
  • Dat je naar een finish toe aan het werken bent is grappig, maar de kaartjes met woorden die duidelijk gemaakt moeten worden zonder het woord zelf te zeggen, zorgen voor de grootste lol tijdens het spel.

Minpunten:

  • Heb je kinderen in het gezelschap? Dan kan het volgens ons een goed idee zijn om een andere zandloper toe te voegen, waardoor zij iets langer de tijd hebben om na te denken. Hun woordenschat is vaak niet zo groot als bij volwassenen.
  • Ook een korte check voordat de zandloper omgedraaid wordt of alle woorden wel begrepen worden, is handig. Als het kind zich uitgelachen voelt omdat het een woord al vanaf het begin niet kende, kan het daar een rotgevoel aan over houden en andere spelletjes ook gaan vermijden.
https://www.bol.com/nl/nl/p/30-seconds-bordspel/1004004011473592/?bltgh=rb7k7SBWBnATxRPDGT1PDw.2_9.11.ProductTitle

Days of Wonder – Ticket to Ride Europe

Je speelt Ticket to Ride met twee tot vijf spelers.

Pluspunten:

  • Elke keer dat je het spel speelt, loopt het weer anders af. Het is niet voorspelbaar en blijft daardoor leuk.
  • Voor kinderen zitten er ook nog leerzame feiten in over aardrijkskunde.

Minpunten:

  • Als je dit de eerste keer speelt – zeker als er kinderen bij zijn – is het goed om de spelregels uit te leggen en een keer een proefsessie te draaien.
https://www.bol.com/nl/nl/p/ticket-to-ride-europe-bordspel/1004004006510342/?bltgh=rb7k7SBWBnATxRPDGT1PDw.2_9.10.ProductTitle

Goliath – Rummikub

Deze klassieker onder de spellen is nog steeds favoriet bij velen.

Pluspunten:

  • Zodra je cijfers herkent en de volgorde van cijfers weet, kun je dit spel spelen.
  • De joker kan als verrassingselement de uitkomst van het spel ineens compleet veranderen, maar bewaar je hem te lang, dan verlies je alsnog.

Minpunten:

  • Rummikub is zo’n spel dat opnieuw uitgebracht wordt en waar bij sommige varianten de houten balkjes door kunststof zijn vervangen. Je zet hier je cijfers op, maar als het kunststof afbreekt, heb je niks meer om je cijfers verborgen te houden voor de anderen. De kwaliteit is dus verschillend.
https://www.bol.com/nl/nl/p/rummikub-the-original-classic-gezelschapsspel/1004004000008403/?bltgh=rb7k7SBWBnATxRPDGT1PDw.2_9.12.ProductTitle

999 Games – Catan

Je speelt dit spel met drie of vier spelers en het kan met kinderen vanaf 10 jaar gespeeld worden.

Pluspunten:

  • Het is leuk om het tactisch spelen te oefenen, ook met jongere kinderen.
  • Elke keer dat je het spel speelt ontwikkelen de dorpen en steden zich weer anders.

Minpunten:

  • Ook bij dit spel zouden we bij de eerste keer dat er een of meerdere kinderen meedoen een keer een proef doen, zodat de spelregels voor iedereen even duidelijk zijn.
https://www.bol.com/nl/nl/p/catan-basisspel-bordspel/1004004012362052/?bltgh=rb7k7SBWBnATxRPDGT1PDw.2_9.13.ProductTitle

999 Games – Carcassonne Big Box

Deze box heeft naast het gewone spel ook een set met uitbreidingen.

Pluspunten:

  • Dit spel kan je vanaf zeven jaar samen spelen.
  • De extra uitbreidingen voegen ook echt iets aan deze set toe, zeker als het het favoriete spel binnen jouw gezin of gezelschap wordt.

Minpunten:

  • Wij adviseren wat losse zakje die dichtgemaakt kunnen worden in de doos te doen, zodat niet elke uitbreidingsset in de war komt met de anderen.
https://www.bol.com/nl/nl/p/carcassonne-big-box-3-bordspel/9200000079928063/?bltgh=rb7k7SBWBnATxRPDGT1PDw.2_9.15.ProductTitle

Z-Man Games – Pandemic

Dit spel speel je vanaf 10 jaar en je kunt het met twee tot vier spelers tegelijk spelen.

Pluspunten:

  • De kaarten die je uitspeelt kunnen ervoor zorgen dat ziektes bestreden kunnen worden, maar ook dat er ineens een epidemie kan ontstaan. Je doet er alles aan om de boel onder controle te krijgen.
  • Dit spel speel je samen door allemaal een bepaalde rol te vervullen. Red je het samen niet binnen de tijd? Dan heeft de pandemie gewonnen en hebben alle spelers verloren.

Minpunten:

  • Niet iedereen vindt het spel leuk genoeg voor langere tijd of vaker spelen en de uitleg moet goed begrepen worden om aan het spel te beginnen.
https://www.bol.com/nl/nl/p/pandemic-bordspel/9200000028227197/?bltgh=rb7k7SBWBnATxRPDGT1PDw.2_9.18.ProductTitle

Hasbro – Monopoly

Ook deze klassieker blijft hoge ogen scoren bij spelletjesspelers.

Pluspunten:

  • Je kunt dit spel al vanaf acht jaar spelen en je speelt het met twee tot zes personen.
  • Met een hele ronde uitspelen kun je wel een heel uur bezig zijn.

Minpunten:

  • Ook bij Monopoly kan het zijn dat een nieuwe uitgave niet zo goed is als de traditionele variant. Het bord is dan niet van even dik karton gemaakt en de overige materialen zijn dan bijvoorbeeld van plastic en niet van hout.
https://www.bol.com/nl/nl/p/monopoly-classic-nederland-bordspel/9200000079584816/?bltgh=rb7k7SBWBnATxRPDGT1PDw.2_9.20.ProductTitle

999 Games – Qwirkle

Wie Domino leuk vindt, zal Qwirkle ook een topper vinden om te spelen.

Pluspunten:

  • Er staan geen cijfers of woorden op de blokjes, waardoor kinderen die vormen en kleuren kunnen herkennen dit spel al mee kunnen spelen.
  • Je speelt Qwirkle met twee tot vier spelers.

Minpunten:

  • Bij een gezelschap met kleinere kinderen zouden wij niet adviseren de officiële puntentelling toe te passen. Wie als eerste zijn stenen kwijt is, kan dan als winnaar uitgeroepen worden.
https://www.bol.com/nl/nl/p/qwirkle-bordspel/9200000027680007/?bltgh=rb7k7SBWBnATxRPDGT1PDw.2_9.24.ProductTitle

King – Oud Hollands Keezenspel

Dit spel is ook geschikt voor iets grotere gezelschappen, want het kan met maximaal 12 mensen tegelijk gespeeld worden.

Pluspunten:

  • Voor wie het spel nog niet kent: Keezen combineert twee bekende spellen, namelijk Mens erger je niet en pesten.
  • Dit wat onbekendere spel wint echter steeds meer spelersharten en wordt steeds meer de favoriet door de hoeveelheid lol die het oplevert.

Minpunten:

  • Niet alle varianten van het Keezenspel hebben dezelfde kwaliteit en dit ligt wederom aan het materiaal waar het van gemaakt is.
https://www.bol.com/nl/nl/p/oud-hollands-keezenspel-bordspel/9200000017128168/?bltgh=rb7k7SBWBnATxRPDGT1PDw.2_9.25.ProductTitle

White Goblin Games – Codenames

Codenames kun je met twee tot acht spelers tegelijk spelen.

Pluspunten:

  • Onder tijdsdruk van de zandloper probeer je erachter te komen waar jouw spionnen op tafel liggen. Ook wil je de huurmoordenaar ontwijken.
  • De uitgebreidheid van de set kaarten maakt dit spel voor langere tijd speelbaar zonder saai te worden.

Minpunten:

  • Veel volwassenen prikken snel door dit spel heen en die vinden het dan ook geschikter voor kinderen.
https://www.bol.com/nl/nl/p/codenames-gezelschapsspel/9200000052476461/?bltgh=rb7k7SBWBnATxRPDGT1PDw.2_9.31.ProductTitle

Beste uit de test

De klassiekers zijn nog steeds favoriet in Nederland, maar toch winnen ook andere spellen aan terrein. Pandemic en 30 Seconds zorgen ook voor ontzettend veel spelplezier. Deze laatste heeft overigens ook nog een juniorvariant en een uitbreidingsset. Dat houdt het spannend.

Samenvattend

De spellen in deze review kosten tussen de 15 en 50 euro. Dat betekent dat als een spel van 50 euro tegenvalt, je hiervoor drie spellen van 15 euro had kunnen kopen die je wel gaaf had gevonden. Zoek daarom van te voren uit of een spel je wel echt leuk lijkt om vaker te spelen. Reviews of filmpjes bekijken laat je zien met hoeveel en welke leeftijden het gespeeld kan worden.